استفاده از نوشیدنی های انرژی زا قهوه و چای به ویژه برای دانش آموزان به هنگام امتحانات و زیاده روی در نوشیدن آن زیان آور است و آسیب های روانی و بدنی برای دانش آموز به همراه دارد.

برخی از دانش آموزان به هنگام امتحانات به ویژه در طول امتحانات نهایی برای آنکه خوابشان نبرد به نوشیدن نوشیدنی های انرژی زا از جمله قهوه و چای روی می آورند که افراط در این کار برای آنها مضر است .

نوشیدنی های انرژی زا حاوی مقادیر بسیار زیادی شکر وکافئین است و این مقدار به 80 تا 100 میلی گرم در هر بطری می رسد.

مصرف زیاد نوشیدنی های دارای این مقدار شکر وکافئین به نگرانی افزایش طپش قلب ،سردرد و مشکلات بی خوابی منجر می شود.

نتایج جدید نشان می دهد نوشیدنی های انرژی زا برای سیستم عصبی ضرر دارد.

از نظر علمی نیز نوشیدنی های انرژی زا برای فعال کردن بدن است نه برای فعال کردن مغز انسان که آن هم استاندار خاص خودش را دارد.

در برخی از کشورهای اروپایی و آمریکا فروش این محصولات را ممنوع کرده اند در صورتی که این نوع نوشیدنی ها درکشورهای عربی به شدت رواج یافته است و بدون نظارت بهداشتی هم مصرف می شود.

کارشناسان تغذیه هشداردادند:
مصرف دوزبالای نوشابه‌های انرژی زا برای سلامتی مضراست
نوشابه‌های انرژی زااحتمال ارتکاب به رفتارهای پرخطررا درنوجوانان تشدید می‌کند

یک کارشناس مهم و سرشناس سلامت در آمریکا هشدار داد که مصرف دوز بالای نوشابه‌های انرژی زا برای سلامتی مضر است. 

مصرف این نوشیدنی‌های حاوی کافئین هرچند راهی برای کسب انرژی بیشتر است اما اگر به مقدار زیاد استفاده شود پیامدهای نامطلوبی در پی خواهد داشت.

دکتر دی رولنیز، متخصص تغذیه در مرکز پزشکی منطقه‌ای بایلور در گراپوین‌ تصریح کرد: مصرف کننده‌های نوشیدنی‌های انرژی زا باید مراقب مقدار کافئینی که در روز مصرف می‌کنند باشند چون مقدار بیش از حد این ماده می‌تواند باعث بروز حالت تهوع، دلشوره و عصبانیت شود.

رولنیز ادامه داد:‌زمانی بود که ما مقدار کافئین مورد نیاز خود را از قهوه و نوشابه کولا می‌گرفتیم اما امروزه تعداد زیادی نوشابه‌های حاوی کافئین زیاد به بازار آمده‌اند و باید مراقب باشیم که در صورت استفاده از آنها طی یک دوره 24 ساعته چقدر از این ماده وارد بدنمان می‌شود.

دکتر رولنیز افزود: اگر بدانید که حداکثر مصرف روزانه 400 میلی گرم است پس باید به برچسب روی قوطی نوشابه توجه کرده و اطمینان حاصل کنید که بیشتر از این مقدار در طول یک روز مصرف نکنید.

به گفته این متخصص بهداشتی ؛400 میلی گرم تقریبا معادل فقط یک قوطی نوشابه انرژی زا و یا دو فنجان قهوه است. بیشتر از این مقدار می‌تواند باعث بروز حالت تهوع، دلهره و نگرانی، تپش قلب و در موارد نادر علایم شدیدتر شود.

وی اضافه کرد: هم چنین ممکن است شما به دلیل مصرف زیاد کافئین کارتان به بیمارستان بکشد و علائم شبه آنفلوآنزا داشته باشید اما باید بدانید که این علایم در واقع بخاطر دوز بالای کافئین در بدنتان است. به همین خاطر هرچند ما در مورد کافئین مانند یک دارو احتیاط نمی‌کنیم اما باید بدانیم که این ماده هم مثل داروها اگر بیش از حد استاندارد استفاده شود عوارض جانبی در پی خواهد داشت.

این کارشناس تغذیه هم چنین دستورالعمل مصرف صحیح برای کسانی که از این نوشیدنی‌ استفاده می‌کنند را منتشر کرده است.

در این دستورالعمل آمده است: در حین ورزش کردن از مصرف نوشابه‌های انرژی زا پرهیز کنید چون آب بدن شما به میزان زیادی از دست خواهد رفت و همچنین از ترکیب کردن این نوشابه‌ها با الکل بشدت خودداری کنید. اگرچه این کار در کشورهای غربی متداول است اما خطرات قابل توجهی دارد و در واقع حالت سمی بدن را بسیار تشدید می‌کند که این وضعیت نیز منجر به از دست دادن شدید آب بدن می‌شود.

وی تاکید کرد: علاوه بر کافئین بیشتر این نوشیدنی‌های انرژی زا حاوی مقادیر بسیار زیادی قند و سدیم هستند که برای افراد مبتلا به دیابت و یا دارای فشار خون بالا بسیار خطرناک هستند. از سوی دیگر، گروهی از کارشناسان اعلام کردند که رشد نرخ مصرف این نوشیدنی‌ها در بین نوجوانان باعث تشدید نگرانی مسوولان مدارس و کارکنان مراقبت‌های بهداشتی شده است.

پژوهشگران می‌گویند: مصرف زیاد این نوشابه‌ها با افزایش پرخاشگری و رفتارهای پرخطر در بین نوجوانان در ارتباط است.

هنوز کسی نمی‌داند که این نوشیدنی‌ها بتوانند باعث بروز چنین پیامدهایی شوند اما والدین باید آگاه باشند که نوجوانانی که تمایل به سوء مصرف کافئین دارند احتمال این که به رفتارهای پرخطر دست بزنند بسیار بیشتر است.

نتایج این تحقیق در مجله «سلامت کالج آمریکا» به چاپ رسیده است.

هر قوطی نوشابه انرژی زا حدود 428 میلی گرم کافئین دارد که این رقم 12 برابر یک نوشابه معمولی و دو تا پنج برابر یک فنجان قهوه است.

به گزارش ایسنا، طبق آمار ثبت شده در سالهای اخیر چندین مورد اورژانس و خطرناک از بستری نوجوانانی گزارش شده که به دلیل مصرف زیاد این نوشابه‌ها دچار تپش قلب شدید، دلواپسی و دلشوره شدید و تعرق زیاد راهی بیمارستان شدند.

حتی برخی از این نوجوانان با این باور غلط که ممکن است کمتر به الکل اعتیاد پیدا کنند این نوشابه‌ها را با الکل ترکیب کرده و مصرف می‌کنند.

همچنین گروهی از مقامات آلمانی در ماه جاری هشدار دادند که نوشابه‌های انرژی زا می‌توانند باعث نامنظم شدن ضربان قلب، افزایش فشار خون، بروز حالتهای روانپریشی، نارسایی کلیه و حتی مرگ شوند.

دانشمندان اروپایی خاطرنشان کردند که این نوشابه‌ها بویژه برای ورزشکاران، زنان باردار یا شیرده، کودکان و نوجوانان خطرناک هستند.

این متخصصان می‌گویند: در حال حاضر هیچ تعریف قانونی برای این نوشیدنی‌ها وجود ندارد. هر چند برخی از آنها حاوی ویتامین و مواد گیاهی مفیدی هستند اما مصرف کافئین زیاد موجود در آنها می‌تواند تهدید کننده و خطرناک باشد.

بدلیل اینکه تاثیر این نوشابه‌ها همیشه مفید و سالم نیست در کشورهایی چون فرانسه، دانمارک و نروژ از چند سال پیش مصرف عمومی آنها ممنوع شده و انگلیس نیز هشدارهای زیادی در این زمینه به مردم خود داده است. اما با این حال توزیع و عمومیت این نوشیدنی‌ رو به افزایش است.

طبق آمار، مردم اروپا بیش از 17 میلیارد دلار صرف خرید نوشابه‌های انرژی زا در سال 2007 کرده‌اند.

هم چنین باید تذکر داد که مصرف کافئین اعتیاد آور است.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٢:٥۱ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/۱٠/۱۳